Akın Kösetorunu adlı okurum, Çanakkale Kirazlı’daki Alamos Şirketi’nin öyküsünü yollamış.
Öykünün ana hatlarını aşağıda özetledim.
Bunlar okurumun anlattıkları.
Firma Türkiye ile davalı.
Bu mektupta anlatılanlara karşılık firmanın veya resmi makamların yanıtları varsa, sütunum elbette onlara da açıktır.
***
Alamos firmasının borsaya gönderdiği duyuruya göre, Kirazlı’da 4
milyon ons (124 ton) altın üretilecektir. Bugünkü fiyatla değeri 9
milyar dolardır.
Türk hükümetine ödenecek vergi, pay ve harçlardan tasarruf etmek
için bu miktar düşük bile gösterilmiş olabilir.
Firma her işi taşeronlara yaptıracaktır. Böylece makine parkı,
iş kazaları, grev gibi teferruatla uğraşmayacaktır. Firmanın
yaratacağı yerli istihdam kendi bordrosunda 3-5 mühendis ve 15-20
destek personelinden ibaret olacaktır.
Kanadalı firmanın taşeronlara bırakmayacağı tek faaliyet altını
külçe bloklar halinde dökmek ve kasasında depolamaktır.
Depodaki altınların ne kadarının beyan edileceği, ne kadarının
gecenin alacakaranlığında buharlaşacağı, hangi marinadaki hangi
yata veya hangi havaalanında hangi özel uçağa yükleneceği de
fantastik ama gerçek bir James Bond senaryosudur.
Alamos Kanada firması olmakla birlikte Türkiye’deki projelerini
Hollanda’da kurduğu sembolik/paravan şirket üzerinden
yürütüyor.
Amaç, Türkiye’de siyasi idare değişir ya da projeler yargıya veya
bürokrasiye takılırsa, Uluslararası Tahkim Mahkemesi’ne
gidebilmek.
Çünkü Kanada ile Türkiye arasında tahkim anlaşması yok, oysa Hollanda ile var.
Nitekim, firma şu anda ruhsat yenilenmediği için zarara uğradığını iddia ederek Türk hükümetine karşı 1 milyar dolarlık tazminat için Londra Tahkim Mahkemesi’ne başvurmuştur ve dava sürmektedir.
Aldığı 860 milyon TL teşvike rağmen, firma şişirilmiş faturalar
ve yurtdışına transfer edilecek milyonlarca dolarlık güya
mühendislik ve danışmanlık ücretleri ile giderlerini şişirecek,
kârını düşük gösterecek ve vergi tasarrufu yapacaktır.
Firma her işi taşeronlara yaptıracağı için çıkardığı altını
sattıkça ödeme yapacaktır.
Yani, ciddi bir yatırım yapmayacağı gibi, madeni minimum işletme
sermayesi ile işletecektir.
Esas yatırım devletten alınan teşviklerdir.
CEO’sunun (TV’de yaptığı söyleşide) söylediği gibi, firma madeni
işletirken her türlü ödemeyi TL olarak yapacak ancak altını dolar
ile satacaktır. Böylece Türkiye’deki enflasyon ve devalüasyondan
azami faydalanacaktır.
Firmanın 100 milyon dolar yatırım yaptığını iddia ettiği rakam
gerçekte bu maden sahasını 2010 yılında Kanadalı Fronteer
firmasından satın alırken Toronto’da ödediği paradır (90 milyon
dolar ödendiği iddia ediliyor).
Yani, Ankara’daki ofislerinin kirası ve 3-5 personelin maaşları
dışında Türkiye’ye gelen para, yatırım falan yoktur.