Melih Altınok Sabah Gazetesi

Bayramsın sen artık bayram kal

Temel talebi "8 saat çalışma, 8 saat uyku, 8 saat de ne istersek" olan 1 Mayıs'ın bu topraklarda ilk ne zaman kutlandığına dair tarihçiler farklı görüşler dile getiriyorlar. Disk Genel-İş Sendikası'nın...

02 Mayıs 2015 | 268 okunma

Temel talebi "8 saat çalışma, 8 saat uyku, 8 saat de ne istersek" olan 1 Mayıs'ın bu topraklarda ilk ne zaman kutlandığına dair tarihçiler farklı görüşler dile getiriyorlar. Disk Genel-İş Sendikası'nın arşivlerinde yer alan bir bildiri bu konudaki tartışmaları şimdilik bitirmişe benziyor. Belgeye göre ilk kutlama 1906'nın 1 Mayıs'ında İzmir Basmane'deki işçiler tarafından gerçekleştirildi.
Yani İttihatçıların zaman zaman yasaklamalarına rağmen 1 Mayıs Osmanlı döneminde bayram olarak kutlanıyordu. Buna rağmen Modern Cumhuriyet'in kuruluşundan sadece bir yıl sonra 1 Mayıs kutlamaları "fena halde" yasaklandı. 1925'te de Takriri Sükûn kanunu ile resmen yasaklandı. 1935'te ise şakanın ayarı kaçtı, 1 Mayıs günü "Bahar ve çiçek bayramı" ilan edildi.
Atatürk'ün vefatının ardından iktidarı alan ve ne kadar faşist devlet varsa "selam çakan" Milli Şef'ten de 1 Mayıs'a izin vermesini kimse beklemiyordu zaten. Adnan Menderes ise, seçim vaadinde yer almasına rağmen ancak 10 yıllık iktidarının son 26. gününde 1 Mayıs'ı İşçi Bayramı ilan edebilmişti. Evet 27 Mayıs darbesinden günler önce.
Onlarca yıllık aradan sonra 1977'de işçiler ve solcular Taksim'e çıktığında ise bilanço ağır oldu. Alanda çıkan olaylarda 37 kişi hayatını kaybetti. Sonrası bildiğiniz üzere hep yasak yıllar. Ve bildiğiniz üzere Taksim'in ısrarının 1 Mayıs resmen yasakken bile şimdiki kadar dayatılmadığı dönemler.
2009'a geldiğimizde ise, "muhafazakâr bir hükümet" solun bu topraklardaki yaklaşık 100 yıllık taleplerinden birine yanıt verdi. Tayyip Erdoğan Başbakanlığındaki Ak Parti Hükümeti 1 Mayıs'ı resmi bayram ve tatil günü ilan etti. Aynı hükümet 2010'da da Taksim üzerindeki 1 Mayıs yasağını kaldırdı ve kutlamalar burada yapılmaya başlandı.
"Cumhuriyetimizi ne hale getirdiler, bi işçi bayramı kutlayamıyoruz" diye yakınanların bilgisine, saygılarımla...

YAZININ DEVAMI

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Atatürkçülük sınıfsal bir tercih 23 Kasım 2024 | 485 Okunma Bu işlerde Mahir 22 Kasım 2024 | 826 Okunma 60 günde Trump’ın elini kolunu bağlayacaklar 20 Kasım 2024 | 1.279 Okunma Parsel parsel... 18 Kasım 2024 | 1.339 Okunma Bahçeli’nin Öcalan çıkışıyla balataları sıyırdılar 17 Kasım 2024 | 1.452 Okunma